Diyanet İşleri Başkanlığı Diyanet Akademisi Başkanlığınca, cami görevlilerinin mevlid-i şerifi usulüne uygun ve güzel okumalarını geliştirmek amacıyla düzenlenen “Mevlid-i Şerifi Güzel Okuma Hizmet İçi Eğitim Kursu” Haseki Abdurrahman Gürses Kıraat Dini İhtisas Merkezi’nde başladı.
Diyanet Akademisi Başkanlığı tarafından düzenlenen Mevlid-i Şerif'i Güzel Okuma Kursu, din görevlilerinin usûle uygun ve estetik bir biçimde icra edebilmelerini sağlamayı amaçlar. Yaklaşık bir ay sürecek eğitiim içeriği kısaca şunları kapsıyor.
1. Doğru Telaffuz, Edebi Anlam ve Tecvid (Metin Analizi)
- Lafız ve Manâ Dengesi: Kelimelerin doğru telaffuz edilmesi, Osmanlı Türkçesiyle yazılmış metindeki eski kelimelerin doğru seslendirilmesi ve manaya uygun vurguların yapılması eğitimi verilir.
- Edebi Analiz: Okunan bahirlerin (bölümlerin) içeriği, Peygamber Efendimiz'in (s.a.v) hayatı, mucizeleri ve ahlakı ile bağdaştırılarak anlam derinliği kursiyerlere aktarılır.
2. Dini Musiki ve Makam Eğitimi
Mevlid-i Şerif’in en önemli özelliklerinden biri, her bölümünün (bahrinin) asırlardır gelenekselleşmiş belirli musiki makamlarında okunmasıdır. Kurs içeriğinde bu makamların teorik ve pratik uygulamaları yer alır.
- Giriş ve Geçki Teknikleri: Makamlar arasında yumuşak ve kulağa hoş gelen geçişlerin (geçki) nasıl yapılacağı öğretilir.
- Bahirlere Göre Makam Dağılımı:
- Tevhid Bahrı: Genellikle ağır ve vakur makamlarla (örneğin duruma göre rast veya benzeri) giriş yapılır.
- Veladet (Doğum) Bahrı: "İndiler gökten melekler saf saf" gibi mısralarda Mendil, Gerdaniye, Mahur, Kürdilihicazkar ve İsfahan gibi makamlarda gezinme ve meyan yapma teknikleri gösterilir.
- Merhaba Bahrı: Genellikle Hüseyni makamı ile girilip Pençgah ve Uşşak gibi makamlara geçkiler yapılması, ardından Segah veya Hüzzam makamında karar kılınması anlatılır.
- Miraç Bahrı: Hüzzam, Segah, Irak, Karcığar, Saba, Eviç, Hicaz, Nihavend ve Süzidil gibi zengin makam varyasyonları ile icra edilip Segah ile karara bağlanması çalışılır.
- Dua Bahrı: Uşşak makamı ile başlanıp Saba ve Bestenigar geçkilerinin ardından Hüseyni makamı ile bitiriş formları gösterilir.
3. İcra Teknikleri ve Ses Eğitimi
- Ses ve Nefes Kontrolü: Uzun soluklu icralarda nefesin doğru kullanımı, ses tellerini yormadan doğru perdeden (dem seslerden veya meyanlarda tiz seslerden) girme becerisi kazandırılır.
Mevlidhanlık Geleneği ve Protokolü: Topluluk önünde mevlid icra ederken dikkat edilmesi gereken edep, duruş, cemaatle iletişim ve Salât-ı Ümmiyye ile salavatların koroyla (cumhur) uyumlu şekilde yönetilmesi pratik ettirilir.
4. Kursun Amacı
Bu eğitimi tamamlayan din görevlilerinin, kulaktan dolma usuller yerine mûsiki, telaffuz ve mânâ dengesini tam anlamıyla kurarak nitelikli birer mevlidhan olarak yetişmeleri ve cami/toplum hizmetlerini daha etkin sunmaları hedeflenir.